Son dönemde Türkiye’de yoÄŸun tartışmalara neden olan cep telefonu dinlemeleri, sadece ülkemizde deÄŸil, dünyanın birçok yerinde büyük tartışmaların yaÅŸanmasına neden oluyor. ABD’li analistler, cep telefonu taşıyan insanların özel hayatlarının her an ihlal edilebiliyor olabileceÄŸini ancak birçok insanın bunun farkında olmadığına dikkat çekiyor.

Akıllı telefonlar bugün internette gezinmek, e-mail yollamak, resim ve video çekmek gibi birçok fonksiyona sahip. Ancak telefon ÅŸirketlerinin reklamlarında size belirtmedikleri bir ÅŸey var; o da aldığınız telefonun casusluk amacıyla kullanılabilmesi. Bugün evinizi, telefonunuz yanınızda olmadan terk etmediÄŸiniz sürece, yetkili makamlar telefonunuzu üreten ÅŸirket aracılığıyla sizin gittiÄŸiniz her yeri öÄŸrenebilir.

ABD’de, hükümetin insanların gittiÄŸi yerleri öÄŸrenebilmesini saÄŸlayacak bilgiye eriÅŸmesi ne kadar kolay bilinmiyor. GeçtiÄŸimiz hafta bir temyiz mahkemesi hükümetin bazı durumlarda telefon sahibiyle ilgili bilgilere ulaÅŸmak için arama iznine sahip olması gerektiÄŸi kararına vardı. Ancak bu yeterli bir adımmış gibi görünmüyor.

CEP TELEFONU NASIL DÄ°NLENÄ°YOR?

Taşıdığınız cep telefonu sürekli olarak bulunduÄŸu yeri belirten sinyaller gönderir. Baz istasyonlarının civarındayken, cep telefonunuz arama yapma ve aranabilmek için her yedi saniyede bir uyarı verir. Böylece, baz istasyonuna sahip olan ÅŸirkete nerede bulunduÄŸunuzu belirtmiÅŸ olur. Åžirket de bu bilgiyi sınırsız ÅŸekilde depolar.

Ayrıca, günümüzün akıllı telefonları ek olarak bir GPS (Küresel Konum Belirleme Sistemi) çipi bulundurur. Bu çipler, ancak sizin bulunduÄŸunuz bölgeyi tespit eden baz istasyonlarına kıyasla belli bir zamanda nerede bulunduÄŸunuzu tam olarak belirler.

ABD Federal HaberleÅŸme Komisyonu, bu sistemin acil yardıma ihtiyacı olan kiÅŸiler için çok yararlı olduÄŸunu savunuyor. DiÄŸer yandan, Amerikan Sivil Özgürlükler DerneÄŸi (ACLU) Washington bürosu yetkilisi Christopher Calabrese, "ABD’lilerin yaklaşık yüzde 90’ı her saniye takip edilebilir cihazlarla dolaşıyor ve bunun farklında deÄŸiller" dedi.

Åžaşırtıcı olmayan ÅŸekilde, ABD’de yargı cephesi cep telefonuyla takibi yoÄŸun olarak kullanmaya baÅŸladı. Belli bir suç iÅŸlendiÄŸi esnada ÅŸüphelinin olay yerinde olduÄŸunu kanıtlamak isteyen savcılar, cep telefonu izlerine baÅŸvuruyor.

ABD yönetimi, bir soruÅŸturmayla ÅŸüpheli kiÅŸinin cep telefonunu dinlemek için mahkemeye ÅŸüphelinin suçla baÄŸlantısı olduÄŸuna dair geçerli sebep sunmalı.

HÜKÜMETÄ°N SUSTURMA ARACI

Cep telefonu dinleyerek bir gün muhaliflerin susturulmak istenebileceÄŸini düÅŸünmek zor deÄŸil. Cep telefonları, hükümet karşıtı bir gösteriye kimin katıldığını gösterebilir. Aynı zamanda, kimin muhalefet partisinin merkezine veya ÅŸüpheli birinin evine kimin gittiÄŸini de fısıldayabilir. Cep telefonları insanların sürekli üzerlerinde taşıdıkları ve üstüne üstlük her ay faturasını ödedikleri harika bir hükümet casusu olabilir.

Dahası, ABD hükümeti ÅŸimdiden sayısız masum insandan cep telefonları aracılığıyla bilgi topluyor gibi gözüküyor. ACLU, kısa bir süre önce FBI’ın tek bir ÅŸüpheliyi takip ederken fazladan 180 kiÅŸinin cep telefonu bilgilerine ulaÅŸtığı bir olayı ihbar etti. FBI ise, soruÅŸturma kapsamına masum insanlardan elde edilen bilgilerin 20 sene saklandığını belirtti.

GeçtiÄŸimiz hafta, Philadelphia ÅŸehrindeki bir temyiz mahkemesi sert bir kararla hükümetin cep telefonu dinlemek için her zaman mahkeme izni alması gerektiÄŸine karar verdi. Ardından bu karar, özel bir durum için hükümetin yargıçlardan izin alması gerektiÄŸi ÅŸekline çevrilerek biraz hafifletildi.

Cep telefonu dinleme savaşı ABD’de uzun süreceÄŸe benziyor. ABD hükümeti araçlara GPS yerleÅŸtirmek için mahkeme iznine gerek duyuyor. Öte yandan, her 10 ABD’liden 9’unun cep telefonu bulunuyor.